DAO: Tổ chức tự trị phi tập trung

Thứ hai, voter apathy. Hầu hết mọi người không bỏ phiếu. Uniswap, dự án DeFi lớn nhất, có tỷ lệ tham gia bỏ phiếu chỉ khoảng 3-5%. Bạn đăng ký ngân hàng để được "dân chủ", rồi nhận ra rằng chỉ có 100 người trong 50,000 thành viên sẵn lòng suy nghĩ về vấn đề đó.

Thứ ba, governance được game hóa. Người ta tạo ra các "DAO hunters" — những cá nhân hoặc nhóm người chỉ tham gia bỏ phiếu để kiếm reward (nếu DAO trả tiền cho những người bỏ phiếu). Họ không quan tâm đến chiến l略, chỉ muốn lấy tiền.

Thứ tư, speed & decision-making. Một cuộc bỏ phiếu DAO tính trung bình mất 1-2 tuần. Nếu thị trường sụp đổ trong 3 tiếng, bạn đã quá muộn.

Thì DAO tốt được cái gì?

Dù có những vấn đề trên, DAO vẫn có những thứ mà tổ chức truyền thống không thể làm:

• Phân quyền thực sự: Quỹ được kiểm soát bởi code, không phải một cá nhân. Multi-sig wallets yêu cầu 5 trong 7 người phải ký, vậy là không ai có thể tự ý lấy tiền.

• Incentive alignment: Nếu bạn sở hữu token, bạn có động lực để DAO thành công. Bạn sẽ tích cực tham gia. Điều này khác với công ty truyền thống nơi nhân viên chỉ có 1-2% cổ phần (nếu may mắn).

• Global, borderless: Không cần visa, không cần setup công ty tại mỗi quốc gia. Ai có internet cũng có thể tham gia. Dù bạn ở Hà Nội hay Brasília.

• Transparency & auditability: Smart contract code có thể được audit bởi bất kỳ ai. Tất cả tài chính đều công khai trên blockchain. Khó tham nhũng hơn.

Thế DAO sẽ thay thế công ty không?

Không. Ít nhất là chưa. DAO hoạt động tốt nhất cho các trường hợp: - Quản lý tài chính/quỹ (treasury management) - Các dự án open-source cần phân quyền - Các cộng đồng muốn quyền quyết định cao

DAO tệ nhất cho: - Startup cần quyết định nhanh - Các công ty có quy mô lớn, cấu trúc phức tạp - Những nơi cần accountability (khi sai ai chịu trách nhiệm?)

Nhiều "DAO" hôm nay vẫn lén lút có một nhóm core developers kiểm soát mọi thứ — họ chỉ đặt tên là DAO để nghe ngon hơn.

Kết

DAO là công cụ mạnh mẽ, nhưng nó không phải là bóng đèn ma thuật. Nó giải quyết những vấn đề về tin tưởng và transparency, nhưng lại tạo ra những vấn đề mới về governance. Tùy vào bối cảnh mà DAO sẽ là giải pháp hoàn hảo hoặc thảm họa.

Nếu bạn đang xây dựng một hệ thống cần sự phân quyền thực sự và transparency cao, DAO có thể là câu trả lời. Nếu bạn chỉ muốn nghe có vẻ modern, thì có lẽ bạn nên xem xét Idflow Technology — họ giúp các tổ chức tìm ra công cụ quản trị đúng cho hoàn cảnh của mình.